Vảy nến là gì và vì sao nó tuyệt đối không lây

Gánh nặng lớn nhất của bệnh này thường không nằm ở da mà ở cách người khác nhìn.

Cơ chế của bệnh

• Hệ miễn dịch hoạt động bất thường
• Kích thích tế bào da tăng sinh quá nhanh
• Tế bào chưa trưởng thành đã lên bề mặt
• Tạo thành mảng vảy dày
• Kèm viêm ở lớp dưới

Tốc độ thay mới tế bào da ở vùng tổn thương nhanh hơn bình thường rất nhiều.

Vì sao nó không lây

• Không do vi khuẩn
• Không do nấm
• Không do virus
• Là rối loạn miễn dịch của chính người bệnh
• Không truyền qua tiếp xúc dưới bất kỳ hình thức nào

Bắt tay, ôm hay dùng chung đồ đều không truyền bệnh này.

Thể mảng

• Là thể thường gặp nhất
• Mảng đỏ có vảy trắng bạc
• Ranh giới rõ
• Hay ở khuỷu tay, đầu gối, da đầu
• Thường đối xứng

Vảy trắng bạc trên nền mảng đỏ ranh giới rõ là hình ảnh kinh điển.

Thể giọt

• Nhiều nốt nhỏ rải rác
• Hay xuất hiện sau nhiễm khuẩn họng
• Thường gặp ở người trẻ
• Có thể tự lui
• Cũng có thể chuyển sang thể mảng

Thể này thường xuất hiện vài tuần sau một đợt viêm họng.

Vảy nến ở da đầu

• Rất thường gặp
• Hay bị nhầm với gàu
• Vảy dày hơn và bám chắc hơn
• Có thể lan qua đường chân tóc
• Cần dầu gội và thuốc riêng

Vảy dày bám chắc và lan qua đường chân tóc giúp phân biệt với gàu thông thường.

Vảy nến móng

• Móng rỗ như kim châm
• Móng dày và đổi màu
• Móng tách khỏi nền
• Hay bị nhầm với nấm móng
• Là dấu hiệu gợi ý có thể có viêm khớp đi kèm

Móng rỗ như bị kim châm là dấu hiệu khá đặc trưng.

Vảy nến ở nếp gấp

• Ở nách, bẹn, dưới ngực
• Đỏ bóng chứ ít vảy
• Dễ nhầm với nhiễm nấm
• Cần bác sĩ phân biệt
• Điều trị khác với thể mảng

Ở vùng nếp gấp bệnh trông rất khác nên dễ bị chẩn đoán nhầm.

Yếu tố di truyền

• Có tính gia đình rõ
• Nhưng không phải cứ có gen là mắc
• Cần yếu tố khởi phát
• Không phải lỗi của ai
• Không do lối sống gây ra

Có người trong gia đình mắc bệnh không có nghĩa là mình chắc chắn sẽ mắc.

Yếu tố khởi phát

• Nhiễm khuẩn nhất là viêm họng
• Chấn thương hoặc tổn thương da
• Stress
• Một số thuốc
• Hút thuốc và rượu

Tổn thương da ở người bệnh có thể làm xuất hiện tổn thương mới ngay tại chỗ đó.

Về hiện tượng tổn thương tại vết thương

• Vết xước hoặc hình xăm có thể xuất hiện tổn thương mới
• Cả vết mổ cũng vậy
• Là đặc điểm của bệnh
• Cần chú ý bảo vệ da
• Nói với bác sĩ trước khi làm thủ thuật

Đây là lý do người bệnh nên cẩn thận với các tổn thương da dù nhỏ.

Thuốc có thể làm nặng thêm

• Một số thuốc huyết áp
• Một số thuốc tâm thần
• Thuốc chống sốt rét
• Ngừng corticoid đường uống đột ngột
• Nói rõ mình bị vảy nến khi được kê thuốc

Luôn nói mình bị vảy nến khi khám ở bất cứ chuyên khoa nào.

Bệnh diễn biến theo đợt

• Có giai đoạn ổn định
• Có đợt bùng phát
• Thời tiết lạnh thường nặng hơn
• Nắng nhẹ có khi lại giúp
• Không đoán trước được hoàn toàn

Nhiều người thấy bệnh nhẹ hơn vào mùa hè và nặng hơn vào mùa lạnh.

Về kỳ thị

• Người bệnh hay bị xa lánh
• Bị nghĩ là bẩn hoặc lây
• Ảnh hưởng tới công việc và quan hệ
• Gánh nặng này rất thật
• Giải thích rằng bệnh không lây là việc nên làm

Với nhiều người bệnh, ánh mắt của người khác còn khó chịu hơn chính tổn thương da.

Điều trị đã tiến bộ nhiều

• Có nhiều phương án hơn trước rất nhiều
• Từ thuốc bôi tới thuốc toàn thân
• Nhiều người kiểm soát rất tốt
• Không nên buông xuôi
• Đi khám để biết lựa chọn

Người từng bỏ cuộc nhiều năm trước nên biết rằng lựa chọn hiện nay đã khác.

Khi nào cần đi khám

• Chưa có chẩn đoán rõ
• Tổn thương lan rộng
• Có đau khớp đi kèm
• Ảnh hưởng nhiều tới sinh hoạt
• Muốn biết các lựa chọn điều trị

Đau khớp đi kèm là lý do cần đi khám sớm chứ không chờ đợi.

Cách nghĩ thực tế

• Vảy nến là bệnh miễn dịch và hoàn toàn không lây
• Tổn thương da có thể xuất hiện tại chỗ vết thương
• Nói rõ mình bị vảy nến khi được kê bất cứ thuốc nào
• Bệnh diễn biến theo đợt nên bùng phát không phải thất bại
• Lựa chọn điều trị hiện nay đã nhiều hơn trước rất nhiều

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy khám da liễu để có chẩn đoán và phác đồ.

Câu hỏi thường gặp