Thay đổi màu da và điều nó có thể báo hiệu

Màu sắc là thứ dễ quan sát nhất trên da và cũng mang nhiều thông tin nhất.

Quan sát dưới ánh sáng tự nhiên

• Ánh đèn vàng làm sai lệch màu
• Ánh đèn trắng lạnh cũng vậy
• Xem cạnh cửa sổ ban ngày
• So sánh với người bên cạnh
• Chụp ảnh dưới ánh sáng tự nhiên

Rất nhiều lo lắng về màu da tan biến khi xem lại dưới ánh sáng ban ngày.

Vàng da

• Thấy rõ nhất ở lòng trắng mắt
• Cũng thấy ở da và niêm mạc
• Thường liên quan gan hoặc đường mật
• Có thể do vỡ hồng cầu
• Cần đi khám sớm

Lòng trắng mắt là nơi vàng da xuất hiện sớm và rõ nhất.

Dấu hiệu đi kèm vàng da

• Nước tiểu sẫm màu
• Phân nhạt màu
• Ngứa toàn thân
• Mệt mỏi và chán ăn
• Đau vùng bụng trên bên phải

Nước tiểu sẫm kèm phân nhạt màu là tổ hợp rất gợi ý đường mật.

Phân biệt với vàng do thực phẩm

• Ăn nhiều thực phẩm giàu sắc tố vàng cam
• Vàng ở lòng bàn tay và bàn chân
• Không ảnh hưởng lòng trắng mắt
• Không có triệu chứng khác
• Giảm khi giảm ăn

Lòng trắng mắt bình thường là điểm phân biệt quan trọng nhất.

Vàng da ở trẻ sơ sinh

• Khá thường gặp trong những ngày đầu
• Nhưng cần được theo dõi
• Xuất hiện rất sớm hoặc kéo dài là bất thường
• Cần được bác sĩ đánh giá
• Không tự phơi nắng để chữa

Vàng da sơ sinh cần được bác sĩ đánh giá chứ không tự xử lý tại nhà.

Da xanh xao

• Kiểm tra kết mạc mí dưới
• Kiểm tra lòng bàn tay
• Kiểm tra niêm mạc miệng
• Thiếu máu là nguyên nhân hay gặp
• Cần xét nghiệm để xác định

Kéo nhẹ mí dưới xem kết mạc là cách quan sát đơn giản và hữu ích.

Dấu hiệu đi kèm thiếu máu

• Mệt mỏi
• Khó thở khi gắng sức nhẹ
• Chóng mặt khi đứng dậy
• Tim đập nhanh
• Móng tay nhợt hoặc lõm

Móng tay lõm hình thìa là dấu hiệu gợi ý thiếu sắt kéo dài.

Tím môi và đầu chi

• Gợi ý thiếu oxy trong máu
• Hoặc tuần hoàn kém
• Xuất hiện mới thì đáng lo
• Kèm khó thở là cấp cứu
• Gọi cấp cứu ngay

Tím môi kèm khó thở là tình huống cần gọi cấp cứu không chần chừ.

Đầu ngón đổi màu khi lạnh

• Trắng rồi tím rồi đỏ khi ấm lên
• Thường do co mạch khi gặp lạnh
• Có thể liên quan bệnh tự miễn
• Giữ ấm tay chân
• Nói với bác sĩ nếu thường xuyên

Hiện tượng đổi màu theo ba giai đoạn này có thể liên quan tới bệnh mô liên kết.

Da sẫm màu bất thường

• Sẫm lan toả toàn thân
• Nhất là ở nếp gấp và sẹo cũ
• Cũng ở niêm mạc miệng
• Có thể liên quan tuyến thượng thận
• Kèm mệt mỏi và sụt cân thì cần khám

Sẫm màu ở niêm mạc miệng là dấu hiệu rất đáng chú ý.

Sẫm màu vùng nếp gấp

• Dày lên như nhung ở cổ và nách
• Có thể liên quan kháng insulin
• Kèm thừa cân
• Cần xét nghiệm đường huyết
• Là dấu hiệu sớm đáng chú ý

Đây là một trong những dấu hiệu da sớm nhất của rối loạn chuyển hoá.

Da đỏ bừng từng cơn

• Có thể do trứng cá đỏ
• Có thể do nội tiết
• Có thể do thuốc hoặc rượu
• Hiếm hơn là do một số bệnh nội tiết
• Kèm tiêu chảy và tim nhanh thì cần khám

Đỏ bừng kèm tiêu chảy và hồi hộp là tổ hợp cần được đánh giá.

Về da xỉn màu và mệt mỏi

• Cảm giác da xỉn thường mơ hồ
• Có thể do thiếu ngủ và mất nước
• Cũng có thể do thiếu máu hoặc bệnh gan
• Kèm mệt mỏi kéo dài thì đáng chú ý
• Nói với bác sĩ thay vì mua mỹ phẩm

Da xỉn kèm mệt mỏi kéo dài đáng được xét nghiệm hơn là mua thêm kem dưỡng.

Da đổi màu do thuốc

• Một số thuốc gây đổi màu da
• Có thể xám, xanh hoặc nâu
• Thường ở vùng tiếp xúc nắng
• Nói với bác sĩ về thuốc đang dùng
• Có thể hồi phục sau khi ngừng

Đây là nguyên nhân hay bị bỏ qua vì người bệnh không nghĩ thuốc gây đổi màu da.

Khi nào cần đi khám ngay

• Vàng da mới xuất hiện
• Tím môi hoặc đầu chi
• Da xanh kèm khó thở
• Sẫm màu lan toả kèm sụt cân
• Bất kỳ thay đổi màu nào diễn ra nhanh

Thay đổi màu da diễn ra trong vài ngày luôn cần được khám.

Cách nghĩ thực tế

• Quan sát dưới ánh sáng tự nhiên
• Vàng ở lòng trắng mắt khác vàng do thực phẩm
• Kiểm tra kết mạc mí dưới khi nghi thiếu máu
• Tím môi kèm khó thở là cấp cứu
• Sẫm màu ở niêm mạc miệng cần được khám

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy đi khám ngay khi da đổi màu bất thường.

Câu hỏi thường gặp