Hiểu đúng cơ chế giúp bỏ được rất nhiều việc vô ích mà nhiều người vẫn làm mỗi ngày.
Lỗ chân lông là gì
- Là nang lông cùng tuyến bã nhờn
- Tuyến bã tiết chất nhờn ra bề mặt
- Chất nhờn giúp giữ ẩm cho da
- Tế bào chết cũng đi ra qua đây
- Khi đường ra bị tắc thì vấn đề bắt đầu
Mọi loại mụn đều bắt đầu từ chỗ đường thoát này bị bít lại.
Yếu tố thứ nhất — bã nhờn
- Tuyến bã hoạt động mạnh hơn bình thường
- Chịu ảnh hưởng của nội tiết
- Nhiều nhất ở mặt, ngực và lưng
- Da dầu dễ bị mụn hơn
- Không phải là thứ rửa đi được
Bã nhờn được tiết ra liên tục từ bên trong nên rửa sạch bề mặt không giải quyết được gốc.
Yếu tố thứ hai — tế bào sừng
- Tế bào chết không bong ra bình thường
- Dính lại và bít miệng lỗ chân lông
- Tạo thành nhân mụn
- Đây là bước quan trọng nhất
- Nhiều hoạt chất điều trị nhắm vào bước này
Đây là lý do các hoạt chất giúp thay mới tế bào da lại có tác dụng với mụn.
Yếu tố thứ ba — vi khuẩn
- Một loại vi khuẩn vốn có trên da
- Phát triển mạnh trong lỗ chân lông bị tắc
- Góp phần gây viêm
- Không phải do da bẩn
- Không lây từ người này sang người khác
Vi khuẩn này có trên da của mọi người chứ không phải do lây nhiễm.
Yếu tố thứ tư — viêm
- Cơ thể phản ứng với tình trạng trên
- Gây sưng, đỏ và đau
- Viêm càng mạnh càng dễ để lại sẹo
- Đây là lý do không nên nặn
- Giảm viêm là mục tiêu điều trị
Mức độ viêm quyết định việc nốt mụn có để lại dấu vết hay không.
Vì sao rửa mặt nhiều không hiệu quả
- Mụn bắt đầu bên trong lỗ chân lông
- Rửa chỉ tác động bề mặt
- Rửa nhiều làm da khô và kích ứng
- Da khô lại tiết bù nhiều hơn
- Có khi làm mụn nặng thêm
Rửa mặt quá nhiều là việc làm nhiều công sức nhất mà ít tác dụng nhất.
Rửa mặt thế nào là đủ
- Hai lần một ngày
- Sữa rửa mặt dịu nhẹ
- Nước ấm không quá nóng
- Không chà xát mạnh
- Lau khô bằng khăn sạch
Chà xát mạnh làm tổn thương hàng rào da và khiến mọi thứ tệ hơn.
Về tẩy tế bào chết
- Không tẩy bằng hạt thô
- Không chà mạnh
- Có hoạt chất làm việc này nhẹ nhàng hơn
- Quá tay gây kích ứng và viêm
- Hỏi bác sĩ da liễu về lựa chọn
Sản phẩm tẩy tế bào chết dạng hạt thô dễ làm nốt mụn viêm lan rộng hơn.
Vai trò của nội tiết
- Thay đổi nội tiết làm tuyến bã hoạt động mạnh
- Tuổi dậy thì
- Chu kỳ kinh nguyệt
- Một số tình trạng nội tiết khác
- Đây là yếu tố không rửa mặt nào giải quyết được
Mụn bùng lên theo chu kỳ là dấu hiệu của yếu tố nội tiết.
Yếu tố di truyền
- Xu hướng bị mụn có tính gia đình
- Không phải do chăm sóc kém
- Không phải lỗi của người bị
- Hiểu điều này giúp bớt tự trách
- Vẫn kiểm soát được bằng điều trị
Bị mụn không phải bằng chứng cho việc ai đó lười vệ sinh.
Về mỹ phẩm gây bít tắc
- Một số sản phẩm dễ gây bít lỗ chân lông
- Chọn loại ghi không gây bít tắc
- Tẩy trang kỹ vào buổi tối
- Không để lớp trang điểm qua đêm
- Vệ sinh cọ trang điểm
Cọ trang điểm không được vệ sinh là nguồn kích ứng thường bị bỏ qua.
Những thứ tiếp xúc với mặt
- Vỏ gối và khăn mặt
- Điện thoại
- Mũ bảo hiểm và khẩu trang
- Tay chạm lên mặt
- Giữ sạch những thứ này có ích
Thói quen chống tay lên mặt khi làm việc là thứ rất khó bỏ nhưng đáng để ý.
Vì sao không nên nặn
- Đẩy chất viêm xuống sâu hơn
- Làm viêm lan rộng
- Tăng nguy cơ sẹo
- Tăng nguy cơ nhiễm khuẩn
- Vết thâm kéo dài hơn
Một nốt bị nặn thường để lại dấu vết lâu hơn nhiều so với để nó tự lành.
Về vùng nguy hiểm trên mặt
- Vùng quanh mũi và môi trên
- Nhiễm khuẩn ở đây có thể lan sâu
- Tuyệt đối không tự nặn
- Đi khám nếu sưng đau nhiều
- Sốt kèm sưng mặt là dấu hiệu cần khám ngay
Sưng đau lan rộng kèm sốt là tình huống cần đi khám chứ không tự xử lý.
Điều trị cần thời gian
- Không có cách nào hết mụn sau vài ngày
- Thường cần vài tuần tới vài tháng
- Có khi nặng lên trước khi đỡ
- Kiên trì là phần của điều trị
- Đổi sản phẩm liên tục làm chậm kết quả
Đổi sản phẩm mỗi hai tuần là cách chắc chắn để không bao giờ thấy kết quả.
Khi nào cần gặp bác sĩ da liễu
- Mụn viêm nhiều và đau
- Có nang và cục dưới da
- Đã để lại sẹo
- Không đỡ sau nhiều tháng tự chăm sóc
- Ảnh hưởng nhiều tới tâm lý
Mụn để lại sẹo là lý do nên đi khám sớm chứ không chờ tự hết.
Cách nghĩ thực tế
- Mụn không phải do da bẩn
- Bốn yếu tố gồm bã nhờn, bít tắc, vi khuẩn và viêm
- Rửa mặt nhiều hơn không giải quyết được gốc
- Không nặn vì làm viêm lan và tăng nguy cơ sẹo
- Điều trị cần vài tuần tới vài tháng
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy khám da liễu khi mụn nặng hoặc để lại sẹo.
Câu hỏi thường gặp
Mụn có phải do da bẩn không?
Không. Mụn bắt đầu bên trong lỗ chân lông chứ không phải từ bụi bẩn trên bề mặt. Rửa mặt quá nhiều còn có thể làm da kích ứng và nặng thêm.
Bốn yếu tố tạo nên mụn là gì?
Tuyến bã nhờn hoạt động mạnh, tế bào sừng bít tắc lỗ chân lông, vi khuẩn phát triển trong môi trường đó, và phản ứng viêm của cơ thể.
Vì sao tuổi dậy thì hay bị mụn?
Vì thay đổi nội tiết làm tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn. Đây là lý do mụn thường xuất hiện và biến động theo giai đoạn nội tiết.
Rửa mặt bao nhiêu lần một ngày là hợp lý?
Thường hai lần một ngày với sữa rửa mặt dịu nhẹ là đủ. Rửa nhiều hơn không làm hết mụn mà dễ làm hàng rào da suy yếu.