Đây là điều đáng biết nhất về lão hoá da: phần lớn nó là thứ phòng được.
Lão hoá nội sinh
- Diễn ra theo thời gian ở mọi vùng da
- Da mỏng dần
- Khô hơn
- Nếp nhăn mảnh
- Là quá trình tự nhiên
Đây là phần không thể ngăn được và cũng không cần thấy tội lỗi về nó.
Lão hoá do ánh nắng
- Chỉ ở vùng da tiếp xúc nắng
- Nếp nhăn sâu
- Đốm sắc tố
- Da dày và sần
- Mạch máu giãn
Phần lớn thứ khiến người ta lo lắng khi soi gương thuộc nhóm này.
Cách tự nhận ra khác biệt
- So mặt trong cánh tay với mu bàn tay
- So vùng che kín với vùng hở
- Khác biệt rất rõ ở người lớn tuổi
- Cùng một người, cùng số tuổi
- Khác nhau chỉ vì tiếp xúc nắng
Một phép so sánh đơn giản trên chính cơ thể mình cho thấy toàn bộ câu chuyện.
Ánh nắng làm gì với da
- Phá huỷ collagen và elastin
- Kích thích tế bào sắc tố
- Gây tổn thương ở mức tế bào
- Tích luỹ qua nhiều năm
- Cũng tăng nguy cơ ung thư da
Tổn thương tích luỹ từng chút một qua hàng nghìn ngày.
Về collagen và elastin
- Là khung nâng đỡ của da
- Collagen cho độ chắc
- Elastin cho độ đàn hồi
- Giảm dần theo tuổi
- Ánh nắng đẩy nhanh quá trình này
Mất khung nâng đỡ là lý do da chùng xuống và xuất hiện nếp gấp sâu.
Ánh sáng nhìn thấy và hồng ngoại
- Không chỉ tia cực tím gây hại
- Ánh sáng nhìn thấy cũng góp phần
- Nhiệt cũng ảnh hưởng
- Chống nắng phổ rộng tốt hơn
- Che chắn vật lý bảo vệ toàn diện
Che chắn vật lý bảo vệ khỏi mọi bước sóng chứ không chỉ tia cực tím.
Thuốc lá
- Giảm lưu thông máu tới da
- Phá huỷ collagen
- Gây nếp nhăn quanh miệng
- Làm da xỉn màu
- Là yếu tố thay đổi được
Bỏ thuốc lá có tác động lên da rõ rệt hơn phần lớn mỹ phẩm.
Ô nhiễm không khí
- Hạt bụi mịn bám lên da
- Gây stress oxy hoá
- Góp phần vào tăng sắc tố
- Rửa mặt vào cuối ngày
- Chất chống oxy hoá có thể hỗ trợ
Rửa mặt buổi tối quan trọng hơn rửa mặt buổi sáng vì lý do này.
Giấc ngủ và dinh dưỡng
- Da hồi phục trong lúc ngủ
- Thiếu ngủ kéo dài ảnh hưởng thấy được
- Dinh dưỡng đủ chất hỗ trợ tái tạo
- Không có thực phẩm thần kỳ nào
- Là nền tảng chung cho sức khoẻ
Không có món ăn nào chống lão hoá nhưng thiếu dinh dưỡng thì thấy rõ trên da.
Yếu tố di truyền
- Quyết định một phần
- Thời điểm xuất hiện nếp nhăn
- Độ dày và loại da
- Không thay đổi được
- Nhưng chỉ là một phần của bức tranh
Di truyền đặt ra điểm xuất phát còn lối sống quyết định phần lớn đường đi.
Yếu tố quan trọng nhất kiểm soát được
- Chống nắng hằng ngày
- Không hút thuốc
- Ngủ đủ
- Không để da bị viêm kéo dài
- Đơn giản nhưng hiệu quả nhất
Danh sách này ngắn và rẻ hơn nhiều so với phần lớn sản phẩm chống lão hoá.
Bắt đầu muộn có muộn không
- Không bao giờ là quá muộn
- Chống nắng ngăn tổn thương mới
- Da vẫn có khả năng hồi phục phần nào
- Bắt đầu hôm nay tốt hơn tháng sau
- Tác động thấy được sau nhiều tháng
Người bắt đầu ở tuổi năm mươi vẫn thấy lợi ích trong những năm sau đó.
Đặt kỳ vọng đúng
- Không sản phẩm nào đảo ngược thời gian
- Mục tiêu là làm chậm và cải thiện phần nào
- Da khoẻ quan trọng hơn da trẻ
- Kết quả tính bằng tháng và năm
- Kiên trì hơn là đổi sản phẩm liên tục
Mục tiêu hợp lý là một làn da khoẻ chứ không phải một làn da hai mươi tuổi.
Về áp lực từ quảng cáo
- Ngành này bán sự lo lắng
- Ảnh quảng cáo đều được chỉnh sửa
- Lão hoá là quá trình bình thường
- Không phải một căn bệnh cần chữa
- Chọn điều gì quan trọng với mình
Lão hoá là điều bình thường chứ không phải thất bại cá nhân.
Khi nào cần gặp bác sĩ da liễu
- Muốn có phác đồ có bằng chứng
- Xuất hiện tổn thương lạ trên da
- Nốt thay đổi nhanh
- Vết loét không lành
- Cần loại trừ ung thư da
Vết loét không lành sau vài tuần ở vùng da hở luôn cần được khám.
Cách nghĩ thực tế
- Phần lớn lão hoá thấy được là do ánh nắng
- So mặt trong cánh tay với mu bàn tay để thấy rõ
- Chống nắng và không hút thuốc là hai việc hiệu quả nhất
- Không bao giờ là quá muộn để bắt đầu
- Mục tiêu là da khoẻ chứ không phải đảo ngược thời gian
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy khám da liễu khi có tổn thương lạ trên da.
Câu hỏi thường gặp
Bao nhiêu phần trăm lão hoá da là do ánh nắng?
Phần lớn các thay đổi thấy được ở vùng da hở như nếp nhăn sâu, đốm sắc tố và da dày sạm là do tích luỹ tác động của ánh nắng chứ không phải do tuổi đơn thuần.
Làm sao tự thấy được khác biệt này?
So sánh vùng da mặt hoặc mu bàn tay với vùng da ít tiếp xúc nắng như mặt trong cánh tay. Khác biệt thường rất rõ ở người lớn tuổi.
Bắt đầu chống nắng muộn có còn tác dụng không?
Có. Chống nắng đều đặn giúp ngăn tổn thương mới tích luỹ thêm, và có bằng chứng cho thấy da có thể cải thiện phần nào khi được bảo vệ.
Hút thuốc ảnh hưởng tới da thế nào?
Thuốc lá làm giảm lưu thông máu tới da, phá huỷ collagen và đẩy nhanh quá trình lão hoá, gây nếp nhăn sớm và làm da xỉn màu.