Viêm da cơ địa là gì và vì sao nó không lây

Người mắc bệnh này thường phải chịu thêm một gánh nặng nữa là bị hiểu lầm.

Bản chất của bệnh

• Hàng rào da có khiếm khuyết
• Nước bốc hơi nhanh hơn bình thường
• Chất kích ứng đi vào dễ hơn
• Hệ miễn dịch phản ứng quá mức
• Kết quả là viêm và ngứa

Hai vấn đề hàng rào và miễn dịch đẩy nhau thành một vòng khó cắt.

Vì sao nó không lây

• Không do vi khuẩn hay virus gây ra
• Là đặc điểm của chính cơ thể người bệnh
• Không truyền qua tiếp xúc
• Không truyền qua dùng chung đồ
• Trẻ mắc bệnh vẫn đi học bình thường

Không có lý do gì để tránh tiếp xúc với người mắc bệnh này.

Yếu tố di truyền

• Có tính gia đình rõ
• Liên quan tới gen của hàng rào da
• Không phải do cha mẹ chăm sóc kém
• Không phải lỗi của ai
• Hiểu điều này giúp bớt tự trách

Nhiều cha mẹ mang cảm giác có lỗi mà lẽ ra không nên có.

Bộ ba cơ địa dị ứng

• Viêm da cơ địa
• Hen phế quản
• Viêm mũi dị ứng
• Thường đi cùng nhau
• Cùng một nền cơ địa

Một đứa trẻ bị chàm sớm có khả năng cao hơn phát triển hen về sau.

Biểu hiện điển hình

• Da khô toàn thân
• Mảng đỏ và ngứa
• Có thể rỉ dịch trong đợt cấp
• Dày da khi gãi lâu ngày
• Vị trí thay đổi theo lứa tuổi

Ngứa là triệu chứng chính và cũng là thứ ảnh hưởng nhiều nhất tới đời sống.

Vị trí theo lứa tuổi

• Trẻ nhỏ thường ở má và mặt duỗi tay chân
• Trẻ lớn hơn ở nếp gấp khuỷu và khoeo
• Người lớn ở tay, cổ và mặt
• Mỗi giai đoạn có kiểu riêng
• Giúp bác sĩ chẩn đoán

Vùng nếp gấp khuỷu tay và khoeo chân là vị trí kinh điển ở trẻ lớn.

Bệnh diễn biến theo đợt

• Có giai đoạn ổn định
• Có đợt bùng phát
• Không phải đường thẳng
• Bùng phát không nghĩa là điều trị thất bại
• Hiểu điều này giúp không nản

Một đợt bùng phát không xoá đi kết quả của nhiều tháng kiểm soát tốt.

Về khả năng cải thiện khi lớn

• Nhiều trẻ cải thiện rõ khi lớn
• Một số vẫn còn ở tuổi trưởng thành
• Da vẫn có xu hướng khô
• Vẫn cần chăm sóc duy trì
• Không đoán trước được từng trường hợp

Phần lớn trẻ cải thiện đáng kể nhưng nền da khô thường vẫn còn.

Những hiểu lầm thường gặp

• Cho rằng do bẩn
• Cho rằng do ăn uống là chính
• Cho rằng tắm nhiều sẽ hết
• Cho rằng lây được
• Cả bốn đều sai

Những hiểu lầm này khiến người bệnh chịu thêm áp lực không đáng có.

Về vai trò của thức ăn

• Một số trẻ có dị ứng thức ăn đi kèm
• Nhưng không phải nguyên nhân chính của bệnh
• Kiêng khem tuỳ tiện gây thiếu dinh dưỡng
• Chỉ kiêng khi có chẩn đoán rõ
• Hỏi bác sĩ trước khi loại bỏ nhóm thực phẩm

Kiêng khem không có căn cứ có thể gây hại nhiều hơn lợi cho trẻ.

Về nhiễm khuẩn thứ phát

• Da tổn thương dễ nhiễm khuẩn
• Dấu hiệu là rỉ dịch vàng và đóng vảy
• Đau tăng và sốt
• Cần đi khám
• Không tự bôi thêm thuốc

Vảy vàng mật ong trên tổn thương là dấu hiệu nhiễm khuẩn cần được khám.

Ảnh hưởng tới giấc ngủ

• Ngứa nặng hơn về đêm
• Mất ngủ kéo dài
• Ảnh hưởng học tập và làm việc
• Cả gia đình cũng mất ngủ theo
• Đây là gánh nặng thật

Với gia đình có trẻ mắc bệnh, mất ngủ là gánh nặng lớn nhất.

Ảnh hưởng tâm lý

• Tự ti về ngoại hình
• Bị hiểu lầm là bẩn hoặc lây
• Trẻ có thể bị trêu chọc
• Ảnh hưởng tới sự tự tin
• Cần được quan tâm như phần của điều trị

Giải thích cho thầy cô và bạn bè rằng bệnh không lây giúp trẻ rất nhiều.

Mục tiêu điều trị

• Kiểm soát ngứa
• Giảm số đợt bùng phát
• Phục hồi hàng rào da
• Ngủ được và sinh hoạt bình thường
• Không phải xoá bệnh hoàn toàn

Ngủ được trọn đêm là mục tiêu thực tế và có ý nghĩa nhất.

Khi nào cần đi khám

• Chưa có chẩn đoán rõ
• Không kiểm soát được bằng chăm sóc cơ bản
• Có dấu hiệu nhiễm khuẩn
• Ảnh hưởng nhiều tới giấc ngủ
• Cần phác đồ cụ thể

Có chẩn đoán đúng là bước đầu tiên vì nhiều bệnh da trông giống nhau.

Cách nghĩ thực tế

• Đây là bệnh của hàng rào da và miễn dịch, không lây
• Không phải do bẩn và không phải lỗi của ai
• Bệnh diễn biến theo đợt nên bùng phát không phải thất bại
• Kiêng khem tuỳ tiện gây hại nhiều hơn lợi
• Vảy vàng và rỉ dịch là dấu hiệu cần đi khám

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy khám da liễu để có chẩn đoán và phác đồ.

Câu hỏi thường gặp