Vòng xoáy ngứa gãi và cách cắt nó

Cắt được vòng xoáy này là phần khó nhất và cũng quan trọng nhất của việc kiểm soát bệnh.

Vòng xoáy hoạt động thế nào

• Da viêm gây ngứa
• Ngứa dẫn tới gãi
• Gãi làm tổn thương da
• Tổn thương làm viêm nặng hơn
• Viêm lại gây ngứa nhiều hơn

Mỗi vòng quay làm da tệ hơn một chút so với vòng trước.

Vì sao gãi cho cảm giác dễ chịu

• Tín hiệu đau nhẹ che tín hiệu ngứa
• Hiệu ứng chỉ kéo dài vài giây
• Sau đó ngứa quay lại mạnh hơn
• Não học được thói quen này
• Trở thành phản xạ tự động

Việc gãi trở thành phản xạ tự động nên nhiều người gãi mà không nhận ra.

Hậu quả của gãi lâu dài

• Da dày lên và sẫm màu
• Trầy xước và chảy máu
• Nguy cơ nhiễm khuẩn
• Sẹo
• Bệnh khó kiểm soát hơn

Vùng da dày sẫm là bằng chứng của nhiều tháng gãi lặp lại.

Vì sao ngứa nặng về đêm

• Ít việc phân tán chú ý
• Nhiệt độ cơ thể tăng dưới chăn
• Nhịp sinh học ảnh hưởng
• Da mất nước nhiều hơn về đêm
• Gãi trong lúc ngủ không kiểm soát được

Gãi trong lúc ngủ là phần khó kiểm soát nhất vì người bệnh không ý thức được.

Chườm mát

• Khăn ẩm mát đắp lên vùng ngứa
• Làm dịu nhanh
• Không gây tổn thương như gãi
• Có thể lặp lại nhiều lần
• Dưỡng ẩm ngay sau đó

Đây là cách thay thế trực tiếp cho việc gãi và có tác dụng thật.

Dưỡng ẩm để trong tủ lạnh

• Cảm giác mát làm dịu ngứa
• Kết hợp hai tác dụng
• Tiện khi ngứa đột ngột
• Để một hũ riêng trong tủ lạnh
• Mẹo đơn giản mà hiệu quả

Một hũ dưỡng ẩm để trong tủ lạnh là mẹo nhỏ được nhiều người thấy hữu ích.

Cắt móng tay ngắn

• Giảm tổn thương khi gãi
• Đặc biệt quan trọng với trẻ em
• Giũa nhẵn cạnh móng
• Kiểm tra thường xuyên
• Có thể đeo bao tay khi ngủ cho trẻ nhỏ

Móng tay ngắn và nhẵn làm giảm rất nhiều tổn thương do gãi trong đêm.

Thay gãi bằng động tác khác

• Ấn nhẹ thay vì cào
• Vỗ nhẹ lên vùng ngứa
• Bóp nắm bàn tay
• Mất thời gian để thành thói quen mới
• Có ích với người gãi theo phản xạ

Ấn nhẹ hoặc vỗ làm dịu được phần nào mà không phá da.

Giữ mát

• Phòng ngủ mát
• Chăn mỏng
• Quần áo cotton rộng
• Tránh quá nóng khi vận động
• Tắm nước ấm chứ không nóng

Nóng bức là yếu tố làm ngứa bùng lên nhanh nhất ở nhiều người.

Quần áo và chăn ga

• Cotton mềm
• Tránh len trực tiếp lên da
• Tránh vải tổng hợp bí
• Giặt bằng nước giặt không hương liệu
• Xả kỹ để không còn cặn xà phòng

Cặn nước giặt còn trên vải là nguyên nhân kích ứng hay bị bỏ qua.

Về nước giặt và nước xả

• Nước xả vải thường có hương liệu mạnh
• Cân nhắc bỏ nước xả
• Chọn nước giặt dịu nhẹ
• Xả thêm một lần
• Thử thay đổi và theo dõi

Bỏ nước xả vải là thay đổi đơn giản mà nhiều người thấy khác biệt rõ.

Khi ngứa xuất hiện ở người chưa từng bị

• Ngứa toàn thân mới xuất hiện cần được đánh giá
• Có thể liên quan tới bệnh trong
• Có thể do thuốc mới dùng
• Không tự cho là do da khô
• Đi khám để tìm nguyên nhân

Ngứa toàn thân mới xuất hiện ở người lớn tuổi luôn cần được tìm nguyên nhân.

Stress và ngứa

• Stress làm ngứa nặng hơn
• Ngứa lại gây stress
• Một vòng xoáy nữa
• Không có nghĩa là bệnh do tâm lý
• Quản lý stress là biện pháp hỗ trợ

Nói rằng stress ảnh hưởng không có nghĩa là bệnh này do tâm lý mà ra.

Khi ngứa làm mất ngủ

• Ảnh hưởng sức khoẻ toàn diện
• Cần được coi là vấn đề cần giải quyết
• Nói với bác sĩ cụ thể về giấc ngủ
• Có phương án hỗ trợ
• Đừng chấp nhận như điều hiển nhiên

Mất ngủ vì ngứa là lý do chính đáng để đi khám chứ không phải chuyện phải chịu đựng.

Với trẻ em

• Trẻ khó kiềm chế gãi
• Không mắng khi trẻ gãi
• Đánh lạc hướng bằng hoạt động
• Chườm mát và dưỡng ẩm
• Điều trị tốt thì trẻ tự bớt gãi

Mắng trẻ vì gãi chỉ làm tăng căng thẳng chứ không giảm được ngứa.

Cách nghĩ thực tế

• Gãi dịu vài giây rồi làm ngứa nặng nhiều giờ
• Chườm mát là cách thay thế trực tiếp cho gãi
• Cắt móng tay ngắn giảm tổn thương trong đêm
• Giữ mát và mặc cotton rộng
• Mất ngủ vì ngứa là lý do chính đáng để đi khám

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy khám da liễu khi ngứa không kiểm soát được.

Câu hỏi thường gặp